Everything is Miscellaneous vs Cult of the Amateur

Tijdens de kerstvakantie heb ik Everything is miscellaneous van David Weinberger gelezen en vlak daarna ben ik begonnen aan The Cult of the Amateur van Andrew Keen. Beide boeken zijn wat mij betreft onmisbaar als je geïnteresseerd bent in de impact van web en web 2.0 technologie en concepten op ons leven. Maar beiden benaderen dit vanuit een totaal ander perspectief. Daar waar Everything is Miscellaneous de positieve kant van deze ontwikkelingen beschouwd, beschrijft Keen een doemscenario wat zijn weerga niet kent. Zo’n contrastrerende blik is wel eens interessant, maar wat Keen doet is wat mij betreft ook weer niet helemaal realistisch.

 

Everything is Miscellaneous
Nu ik dit boek uit heb heb ik er toch gemengde gevoelens over. In alles lijkt het een fundamenteel boek, die tot in detail beschrijft hoe een “derde orde van orde” onze wereld tot in haar haarvaten veranderd. Deze drie ordes van orden staan centraal in het boek en wat Weinberger stelt is dat met de komst van het digitale tijdperk een derde orde van orde is geïntroduceerd die totaal anders werkt dan dat we in het pre-digitale tijdperk gewend waren. Deze orde verandert ons gedrag, onze behoeften en onze mogelijkheden fundamenteel:

  • In de eerste orde van orde organiseren we dingen zelf en zoals ze zijn. We zetten boeken op een plank, leggen messen, vorken en lepels in een apart vak in de bestekla en plakken foto’s in een album.
  • In de tweede orde van orde scheiden we het ordeningmechanisme van de objecten zelf. Een catalogus voorin een bibliotheek waarin staat waar we welk boek of welk onderwerp kunnen vinden is daar een goed voorbeeld van.
  • In derde orde van orde verdwijnt het fundamentele problemen van de eerste twee orden: het gaat niet langer om fysieke objecten maar om bits en bytes. In de derde orde van orde is content gedigitaliseerd en ook de informatie over die content is digitaal beschikbaar. De derde orde van orde vernietigt de beperkingen die we vanuit het denken in de eerste twee orden onoverkomelijk achten. Weinberger ziet hierin een toekomst van het semantisch web, waarin systemen intelligent genoeg zijn om betekenis te geven aan content op basis van metadata. Alles is data is metadata.

Het boek heeft veel tijd nodig om dit alles toe te lichten en in te leiden, waardoor bijvoorbeeld erg veel aandacht wordt besteed aan het Dewey Decimal systeem als traditioneel voorbeeld van klassieke categorizering en hierarchieën. Wat EiM goed doet is beschrijven wat we als web adepten eigenlijk allemaal al impliciet beseffen. De digitale wereld maakt het mogelijk om alles aan alles te koppelen: metadata is data en data is metadata. Het maakt duidelijk waar belangrijke business issues zitten van organisaties, namelijk precies op die scheidslijn van de tweede orde van orde naar de derde orde van orde. Daarmee onderschrijft hij in feite de theorie van McLuhan in dat een nieuw medium in het begin altijd wordt ingezet zoals we dat gezien haar voorgangers traditioneel gewend zijn.

Het boek geeft de ontwikkeling wel de aandacht die het verdient, en daarmee is Weinberger wellicht een visionair. Waar hij wat mij betreft een klein beetje in tekortschiet is het schetsen van een praktische toekomstvisie over hoe het feit dat alles miscellaneous is onze wereld nu en in de toekomst fundamenteel gaat veranderen. Natuurlijk komen Digg, Del.icio.us en wikipedia voorbij als voorbeelden van de derde orde van orde. Sociale communities komen voorbij als nieuwe vorm van informatie classificatie, verrijking, waardering en bronnen. Ook tagging krijgt veel aandacht als derde orde van informatieclassificatie. Weinberger schrijft het weer goed op en legt een goede relatie naar hoe wij traditioneel omgaan met informatie, maar verder is met name de eerste helft van het boek niet fundamenteel beter dan bijvoobeeld Wikinomics.

Waar ik persoonlijk dan wel weer warm van wordt is het feit dat Weinberger zijn visie afzet tegen het begrip kennis en beargumenteerd dat de derde orde van orde ook een nieuwe kijk op kennis introduceert. Traditioneel, zegt Weinberger, is een belangrijke karakteristiek van kennis dat er slechts één realiteit, één kennis bestaat. Daarnaast is kennis niet ambigu, kunnen we niet alles weten waardoor we filters nodig hebben om ons te helpen in onze zoektocht naar kennis en is een expert cultuur de driver van sociale instituties. Deze kijk op kennis is iets dat in de wetenschap ook wel objectivisme genoemd wordt. De derde orde van orde rommelt aan alle deze traditionele karakteristieken door bijvoorbeeld informatie niet langer één betekenis te geven en de noodzaak om oneindig op experts te vertrouwen (deels) wegneemt.

Tegenover zijn objectivistische kijk op kennis zet Weinberger het begrip social knowing. Het gebruik van diensten als Digg, Wikipedia en anderen waarbij de massa gezamenlijk bepaalt wat zij belangrijk vinden en welke betekenis zij aan een onderwerp geven. Zijn visie op social knowing doet mij weer sterk denken aan de subjectivistische kijk op kennis en leren. Ik heb dan ook veelvuldig de term “Wenger“in de kantlijnen van mijn boek geschreven! Weinberger gaat zelfs zo ver dat hij denkt dat kennis een comodity wordt, omdat het door diensten als Wikipedia binnen handbereik komt. De neutraliteit van de content in een Wikipedia artikel is vastgesteld zordra er geen wijzigingen meer worden doorgevoerd. Daarmee gaat hij wat mij betreft wat ver, omdat het in het digitale tijdperk met name om expliciete kennis gaat en impliciete kennis nog veel minder belicht wordt, maar het punt is duidelijk: we hebben met z’n allen zo’n overweldigende toegang tot kennis dat alleen je eigen brein en verbeelding je nog remt.

Social knowing changes who does the knowing and how, more than it changes the what of knowledge.

the Cult of the Amateur
En als je dit nu afzet tegen the Cult of the Amateur dan heb je wel twee uitersten te pakken. Keen beschrijft in zijn boek een doemscenario, waarbij web 2.0 onze cultuur en economie vernietigt. Op het gebied van economie zet Web 2.0 volgens Keen gevestigde bedrijven buiten spel door user generated content, waardoor arbeidsplaatsen verloren gaan die niet meer terugkomen. Simpel rekensommetje als je ziet dat craigslist, in de top tien van best bezochte internetsites, door slechts 12 man gerund worden, maar tegelijkertijd traditionele media bedrijven buiten spel zetten waar duizenden mensen werken.

Op het vlak van cultuur stelt Keen dat we van Web 2.0 eigenlijk alleen maar dommer worden, dat we onze online privacy op het spel zetten en we ons fundamenteel vertrouwen in kennis en expertise verliezen. Het commodiseren van kennis op bijvoorbeeld Wikipedia noemt Keen een serieuze bedreiging voor de experts waar we traditioneel op hebben vertrouwd. Dit staat in schril contrast met de visie die Weinberger presenteert. Ook stelt Keen ernstige issues bij het feit dat iedere college student zich online kan uitgeven voor een professor en bijvoorbeeld in zijn werk op Wikipedia dezelfde waardering krijgt als een hoogleraar.

Het hoort natuurlijk bij de insteek van het boek, maar het is jammer dat Keen geen enkel positief voorbeeld van Web 2.0 belicht. Het feit dat er wel degelijk talent wordt ontdekt via sites als Youtube (iets dat volgens Keen onmogelijk is, omdat wanneer iedereen de tools in handen heeft om zichzelf te profileren en we uitgaan van de eeuw van de amateur er geen talenten en experts meer zijn) wordt volledig genegeerd. Alleen de soms negatieve, manipulatieve manier waarop Youtube wordt ingezet wordt belicht. Hetzelfde geldt voor Wikipedia: er wordt niet stil gestaan bij het feit dat onderzoek aantoont dat Wikipedia qua kwaliteit vrijwel net zo goed scoort als de encyclopedia Brittanica. Er wordt slechts stil gestaan bij het feit dat informatie op Wikipedia niet te vertrouwen is en de eeuwenoude historie van de encyclopedia Brittanica om zeep helpt.

The Cult of the Amateur is een lezenswaardig boek (die je ook zo uit hebt) en het is goed om eens een tegengeluid te horen. Jammer dat het een en al negativisme is dat de klok slaat en daarom deel ik de meningen die Keen verkondigd ook niet. Dat afgezet tegen Everything is Miscellaneous weet ik wel wat ik liever lees.

Nu op naar Blue Ocean Strategy en daarna Theory U wellicht…

If you enjoyed this post, make sure you subscribe to my RSS feed!